-Η έκταση Κ.Μ. 297Α επανέρχεται ως ώριμη λύση για 24 οικογένειες, με οργανωμένες υποδομές και αυστηρό πλαίσιο λειτουργίας
Με φόντο τη σταδιακή κατάργηση του καταυλισμού στο Καρακόνερο και τη διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης για τις οικογένειες Ρομά, το σενάριο της μετεγκατάστασης σε οργανωμένο χώρο στην περιοχή των Ασγούρου επανέρχεται ως το πλέον ρεαλιστικό -και ίσως το μοναδικό εφαρμόσιμο- σχέδιο για τον Δήμο Ρόδου. Ωστόσο, η επανεκκίνηση της διαδικασίας φέρνει μαζί της ένα βαρύ αποτύπωμα, έξι ολόκληρα χρόνια στασιμότητας, καθυστερήσεων και τελικά απόσυρσης της αρχικής αίτησης χρηματοδότησης, με αποτέλεσμα το πρόβλημα να παραμένει άλυτο.
Οργανωμένος χώρος προσωρινής εγκατάστασης
Η προτεινόμενη μετεγκατάσταση αφορά τη δημιουργία οργανωμένου χώρου προσωρινής εγκατάστασης στη θέση Κ.Μ. 297Α Γαιών Ασγούρου, σε έκταση 19.858 τ.μ., εκτός σχεδίου, επί της οδού Νικηφόρου Βρεττάκου, με πρόσβαση από τη λεωφόρο Ρόδου- Λίνδου. Η επιλογή της συγκεκριμένης έκτασης δεν είναι νέα. Ήδη από το 2016 η αρμόδια επιτροπή είχε γνωμοδοτήσει υπέρ της καταλληλότητάς της, ενώ το 2017 υπεγράφη συμφωνητικό μίσθωσης μεταξύ του Δήμου Ρόδου και της Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Α.Ε. (ΕΤΑΔ).Το 2019 ο Δήμος Ρόδου κατέθεσε αίτηση χρηματοδότησης, βάσει του άρθρου 159 του Ν. 4483/2017, για τη μεταστέγαση 22 νοικοκυριών Ρομά από τον καταυλισμό του Καρακόνερου σε προσωρινό οικισμό στα Ασγούρου. Η αίτηση αυτή αποσύρθηκε το 2021. Έκτοτε, το σχέδιο έμεινε ανενεργό. Σήμερα, με βάση τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία και τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές, η συγκεκριμένη τοποθεσία εμφανίζεται εκ νέου ως η πιο ώριμη και ρεαλιστική επιλογή, δεδομένου ότι: Βρίσκεται στο βόρειο τρίγωνο του νησιού. Έχει πρόσβαση σε βασικό οδικό δίκτυο, διαθέτει την απαιτούμενη έκταση (20-30 στρέμματα) και έχουν ήδη προηγηθεί διοικητικές πράξεις και αποφάσεις. Σε ένα τουριστικά αναπτυγμένο νησί όπως η Ρόδος, οι διαθέσιμες εκτάσεις που πληρούν τα κριτήρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ελάχιστες. Το οικόπεδο στα Ασγούρου, παρά τις δυσκολίες, παραμένει το μοναδικό που συγκεντρώνει συγκριτικά πλεονεκτήματα ωριμότητας. Η πρόταση αφορά την εγκατάσταση 24 οικίσκων για περίπου 130 άτομα (24 οικογένειες), με πλήρη υποδομή. Δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης ακαθάρτων και ομβρίων, ηλεκτροδότηση, τηλεφωνία, οπτικές ίνες, έργα οδοποιίας και ασφαλτοστρώσεις, δίκτυο αποκομιδής απορριμμάτων και διαμορφώσεις κοινόχρηστων χώρων. Ένας από τους οικίσκους μάλιστα θα λειτουργεί ως Χώρος Δημιουργικής Απασχόλησης και Πολιτισμού, με στόχο την ενισχυτική διδασκαλία, δράσεις γονέων και πολιτιστικές εκδηλώσεις. Προβλέπεται επίσης η λειτουργία Πολύκεντρου Ρομά με ιατρείο και χώρο πολλαπλών χρήσεων. Κομβικής σημασίας θεωρείται η σύσταση Ομάδας Διαχειριστικής Μέριμνας, με καθημερινή παρουσία στον χώρο, η οποία θα επιβλέπει, την τήρηση κανονισμού λειτουργίας, αποτροπή δημιουργίας νέων παραπηγμάτων, καθαριότητα και συντήρηση, διαχείριση λογαριασμών και θεμάτων καθημερινής συμβίωσης. Η μέχρι σήμερα εμπειρία από αντίστοιχες παρεμβάσεις πανελλαδικά έχει δείξει ότι χωρίς συνεχή διαχείριση, οι οργανωμένοι χώροι κινδυνεύουν να υποβαθμιστούν και να μετατραπούν σε νέες εστίες αποκλεισμού. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται και σύστημα ποινών ή ακόμη και αποβολής σε περιπτώσεις συστηματικής παραβίασης των κανόνων. Παράλληλα με τη μετεγκατάσταση, προωθείται η αξιοποίηση του προγράμματος «Στέγαση και Εργασία για Αστέγους ΙΙΙ» του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, με συνολικό προϋπολογισμό 400.000 ευρώ για την Π.Ε. Ρόδου. Από τα 20 νοικοκυριά που θα ενταχθούν, στόχος είναι τα οκτώ να αφορούν οικογένειες Ρομά. Προβλέπεται 24μηνη επιδότηση ενοικίου, κάλυψη ΔΕΚΟ, αγορά οικοσκευής, κατάρτιση και επιδότηση εργασίας. Εφόσον προκηρυχθεί και η σχετική πρόσκληση του Προγράμματος «Νότιο Αιγαίο 2021-2027», σχεδιάζεται επιπλέον στήριξη για 29 νοικοκυριά Ρομά μέσω επιδότησης ενοικίου. Παρά ταύτα, οι δημοτικές υπηρεσίες επισημαίνουν ότι οι πολιτικές επιδότησης ενοικίου οφείλουν να είναι μακροπρόθεσμες (τουλάχιστον πενταετούς διάρκειας) και να συνδέονται με υποχρεώσεις εργασίας, κατάρτισης και σχολικής φοίτησης.
Ζητούμενο η κοινωνική αποδοχή
Εάν το σχέδιο προχωρήσει, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα υπάρξει νέος κύκλος αντιδράσεων από κατοίκους της ευρύτερης περιοχής των Ασγούρου, όπως είχε συμβεί και στο παρελθόν. Η κοινωνική αποδοχή παραμένει το μεγάλο ζητούμενο. Παρά το γεγονός ότι η οργανωμένη μετεγκατάσταση, με σαφείς κανόνες και επιτήρηση, αποτελεί πιο ελεγχόμενη λύση από τη διαιώνιση του άτυπου καταυλισμού, οι ανησυχίες για υποβάθμιση της περιοχής, αύξηση προβλημάτων καθημερινότητας ή μετατροπή του χώρου σε «νέο γκέτο» αναμένεται να τεθούν εκ νέου στο δημόσιο διάλογο. Η καταγραφή του Σεπτεμβρίου 2024 δείχνει ότι οι ίδιες οι οικογένειες Ρομά επιθυμούν να αποχωρήσουν από τον καταυλισμό του Καρακόνερου. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν χρειάζεται λύση, αυτό είναι δεδομένο. Το ερώτημα είναι αν η Ρόδος μπορεί, μετά από έξι χρόνια χαμένης διοικητικής και πολιτικής συνέχειας, να προχωρήσει σε μια οργανωμένη, ελεγχόμενη και κοινωνικά υποστηριζόμενη μετεγκατάσταση. Το οικόπεδο στα Ασγούρου παραμένει στο τραπέζι. Η ωριμότητα των προηγούμενων αποφάσεων το καθιστά το πιο ρεαλιστικό σενάριο. Το αν αυτή τη φορά θα υπάρξει πολιτική βούληση, κοινωνική συναίνεση και σταθερή διαχείριση, είναι το στοίχημα που καλείται να κερδίσει ο Δήμος Ρόδου. Η επανάληψη της φράσης «στο τέλος της θητείας μας δεν θα υπάρχει καταυλισμός στο Κορακόνερο» του δημάρχου Αλέξανδρου Κολιάδη, είναι μια δέσμευση που θα δούμε αν επιβεβαιωθεί.
Πηγή: dimokratiki.gr
