Η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας επανέρχεται δυναμικά στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών πολιτικών τα τελευταία χρόνια, καθώς οι αυξημένες γεωπολιτικές εντάσεις και οι νέες εξοπλιστικές ανάγκες οδηγούν τα κράτη της Ευρώπης σε μεγαλύτερες επενδύσεις στον τομέα της άμυνας.
Στο νέο αυτό περιβάλλον, η Ελλάδα επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της, διατηρώντας σημαντική κρατική παρουσία στον χώρο, είτε μέσω δημόσιων επιχειρήσεων είτε μέσω θεσμών και επενδυτικών πρωτοβουλιών που στοχεύουν στην ανάπτυξη τεχνολογιών άμυνας και ασφάλειας.
Παρά τις ιδιωτικοποιήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, κυρίως στον ναυπηγικό κλάδο, το Δημόσιο εξακολουθεί να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό και τη λειτουργία της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.
Η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία
Η σημαντικότερη αμυντική εταιρεία που βρίσκεται υπό κρατικό έλεγχο είναι η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), η οποία ανήκει εξ ολοκλήρου στο ελληνικό Δημόσιο και εποπτεύεται από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Η δραστηριότητα της εταιρείας επικεντρώνεται κυρίως στη συντήρηση, επισκευή και αναβάθμιση στρατιωτικών αεροσκαφών και ελικοπτέρων της Πολεμικής Αεροπορίας, ενώ παράλληλα συμμετέχει σε διεθνή προγράμματα αεροναυπηγικής παραγωγής.
Τα τελευταία χρόνια η ΕΑΒ έχει αναλάβει σημαντικά έργα, με πιο χαρακτηριστικό το πρόγραμμα αναβάθμισης των ελληνικών μαχητικών αεροσκαφών F-16 σε επίπεδο Viper, σε συνεργασία με τη Lockheed Martin.
Παράλληλα, η εταιρεία συμμετέχει σε διεθνείς αλυσίδες παραγωγής για μεγάλα αεροπορικά προγράμματα, ενώ συζητείται η περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου της στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας.
Τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα
Δεύτερος βασικός πυλώνας της κρατικής παρουσίας στον τομέα της άμυνας είναι τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ).
Η εταιρεία δημιουργήθηκε το 2004 από τη συγχώνευση της ΠΥΡΚΑΛ με την Ελληνική Βιομηχανία Όπλων και εξακολουθεί να βρίσκεται υπό τον έλεγχο του ελληνικού Δημοσίου.
Η δραστηριότητά της αφορά κυρίως την παραγωγή πυρομαχικών, εκρηκτικών υλών και άλλων οπλικών συστημάτων που χρησιμοποιούνται από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Τα τελευταία χρόνια η εταιρεία βρίσκεται σε διαδικασία αναδιάρθρωσης, με στόχο την ενίσχυση της παραγωγικής της δυνατότητας και τη δημιουργία συνεργασιών με ευρωπαϊκές αμυντικές εταιρείες.
Η αυξημένη ζήτηση για πυρομαχικά στην Ευρώπη, ιδιαίτερα μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, δημιουργεί νέες προοπτικές για τα ΕΑΣ, τα οποία επιχειρούν να επανατοποθετηθούν στον ευρωπαϊκό αμυντικό χάρτη.
Η Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων
Στον χώρο των στρατιωτικών οχημάτων δραστηριοποιείται η Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων (ΕΛΒΟ).
Αν και σήμερα λειτουργεί υπό ιδιωτικό επενδυτικό καθεστώς, η εταιρεία εξακολουθεί να συνδέεται στενά με τις ανάγκες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Στο παρελθόν έχει κατασκευάσει στρατιωτικά φορτηγά, τεθωρακισμένα οχήματα και εξειδικευμένα οχήματα υποστήριξης, ενώ εξετάζεται η συμμετοχή της σε νέα προγράμματα παραγωγής και συντήρησης στρατιωτικού εξοπλισμού.
Ο ρόλος των ναυπηγείων
Σημαντικό ρόλο στο ευρύτερο οικοσύστημα της άμυνας και της ναυπηγικής δραστηριότητας διαδραματίζουν και τα μεγάλα ναυπηγεία της χώρας.
Τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, το Νεώριο Σύρου και τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας αποτελούν βασικούς πυλώνες της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας.
Παρότι λειτουργούν πλέον υπό ιδιωτική διοίκηση, η δραστηριότητά τους συνδέεται άμεσα με τις ανάγκες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων αλλά και με την ευρύτερη ανάπτυξη της εγχώριας ναυπηγικής και αμυντικής βιομηχανίας.
Η λειτουργία τους συμβάλλει στη διατήρηση τεχνογνωσίας, θέσεων εργασίας και βιομηχανικής παραγωγής στη χώρα.
Το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας
Στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται στον χώρο της άμυνας ιδιαίτερη σημασία αποκτά και το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ).
Το ΕΛΚΑΚ λειτουργεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και έχει στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος αμυντικής τεχνολογίας και καινοτομίας.
Κεντρικός του ρόλος είναι να συνδέσει τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων με την ελληνική ερευνητική κοινότητα, τις νεοφυείς επιχειρήσεις και τη βιομηχανία, ενισχύοντας την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.
Η δημιουργία του εντάσσεται στη γενικότερη ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενίσχυση της αμυντικής καινοτομίας και τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από εξοπλισμούς τρίτων χωρών.
Η επόμενη ημέρα
Η ελληνική αμυντική βιομηχανία βρίσκεται σήμερα σε μια μεταβατική περίοδο.
Από το μοντέλο των μεγάλων κρατικών βιομηχανιών που κυριαρχούσε τις προηγούμενες δεκαετίες, η στρατηγική φαίνεται να μετατοπίζεται προς ένα πιο ευέλικτο οικοσύστημα που συνδυάζει κρατικές εταιρείες, ιδιωτικές επιχειρήσεις και ερευνητικούς φορείς.
Η αύξηση των ευρωπαϊκών εξοπλιστικών δαπανών, η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών και η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών δημιουργούν σημαντικές ευκαιρίες για την Ελλάδα.
Το βασικό ερώτημα για τα επόμενα χρόνια είναι κατά πόσο οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι θεσμοί που τις υποστηρίζουν θα καταφέρουν να αξιοποιήσουν αυτές τις δυνατότητες και να ενισχύσουν τη θέση της χώρας στον ευρωπαϊκό αμυντικό χάρτη.
Πηγή: pelop.gr
