Η Ευρωπαϊκή Ένωση εισάγει τον Νόμο Industrial Accelerator Act (IAA) για να ενισχύσει την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία μέσω κανόνων Made-in-EU και απαιτήσεων τοπικού περιεχομένου. Ο στόχος είναι να προστατευτούν θέσεις εργασίας, να μειωθεί η εξάρτηση από φθηνές εισαγωγές και να στηριχθεί η παραγωγή οχημάτων, χάλυβα και αλουμινίου εντός Ευρώπης. Οι BMW, Mercedes και Renault βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης, καθώς οι νέοι κανόνες υπόσχονται να αλλάξουν τον τρόπο που κατασκευάζονται τα αυτοκίνητα στην ΕΕ και να δημιουργήσουν ένα πιο ανταγωνιστικό και βιώσιμο βιομηχανικό μέλλον.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με tomanifesto.gr, παρουσίασε στις 4 Μαρτίου σχέδια για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του βιομηχανικού τομέα της ΕΕ, στο πλαίσιο της προσπάθειάς της για απολιγνιτοποίηση και αποφυγή εξάρτησης από φθηνές εισαγωγές από την Κίνα, θέτοντας απαιτήσεις για τοπικό περιεχόμενο.
Οι στόχοι
Ο Νόμος για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή (Industrial Accelerator Act – IAA) θα θέσει απαιτήσεις χαμηλού άνθρακα και «Made-in-EU» για δημόσιες προμήθειες ή επιδοτήσεις στην παραγωγή αλουμινίου, τσιμέντου και χάλυβα, καθώς και τεχνολογιών όπως ανεμογεννήτριες, ηλεκτρολύτες ή ηλεκτρικά οχήματα.
Ο IAA στοχεύει να διασφαλίσει ότι έως το 2035 η βιομηχανία θα αντιπροσωπεύει το 20% της παραγωγής της ΕΕ, από 14% σήμερα, περιορίζοντας την πιθανή απώλεια 600.000 θέσεων εργασίας στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας τα επόμενα 5 έως 10 χρόνια και διατηρώντας ή δημιουργώντας περίπου 150.000 θέσεις εργασίας σε άλλους τομείς. Συνολικά, οι τομείς που καλύπτονται από τον IAA αντιπροσωπεύουν περίπου το 15% της βιομηχανίας της ΕΕ.
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες είναι διχασμένες όσον αφορά τους κανόνες τοπικού περιεχομένου. Οι εταιρείες με μεγάλη παρουσία στην Κίνα, όπως η BMW και η Mercedes, αντιτίθενται, ενώ η Renault τους υποστηρίζει. Οι επικριτές λένε ότι ο IAA θα μπορούσε να ωθήσει τους εμπορικούς εταίρους να κλείσουν τις αγορές τους.
Οι υποστηρικτές σημειώνουν ότι ανταγωνιστές όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Βραζιλία και η Ινδία ήδη εφαρμόζουν κανόνες τοπικού περιεχομένου και ότι παρόμοιες απαιτήσεις θα μπορούσαν να καλύψουν το τεράστιο επενδυτικό κενό της ΕΕ.
Η εφαρμογή
Ο νόμος της ΕΕ σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τη μεγάλη οικονομική ισχύ των δημόσιων προμηθειών των κρατών μελών – αξίας πάνω από 2 τρισεκατομμύρια ευρώ (2,37 τρισεκατομμύρια δολάρια) ή 14% της οικονομικής παραγωγής της ΕΕ – για να στηρίξει τις προβληματικές εγχώριες βιομηχανίες και να επενδύσει σε νέους αναπτυσσόμενους τομείς.
Η Επιτροπή είχε καθυστερήσει πολλές φορές την πρόταση λόγω διαφωνιών για το περιεχόμενό της. Ένα βασικό σημείο αντιπαράθεσης είναι ποια μη-ΕΕ χώρες θα θεωρούνται «έμπιστοι εταίροι», των οποίων οι εξαγωγές θα θεωρούνται ισοδύναμες με τα προϊόντα της ΕΕ για την εκπλήρωση των απαιτήσεων «Made-in-EU».
Η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ συνέταξε λίστες εταίρων, όπως η Βρετανία, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ, με τους οποίους έχει συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου ή που είναι μέρη της Συμφωνίας Δημόσιων Προμηθειών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Η Κίνα δεν περιλαμβάνεται.
Η Επιτροπή θα αξιολογήσει εάν οι εταίροι προσφέρουν στις εταιρείες της ΕΕ αμοιβαία πρόσβαση στις αγορές τους και θα περιορίσει τις λίστες για όσους δεν το κάνουν. Διατάξεις όπως ο Νόμος Buy American ή η Πολιτική Buy Canadian θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις χώρες αυτές.
Ενδεχόμενο αλλαγών
Μετά την πρόταση της Επιτροπής, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι κυβερνήσεις της ΕΕ θα διαπραγματευτούν το τελικό – πράγμα που σημαίνει ότι πιθανότατα θα γίνουν περαιτέρω αλλαγές.
Η Γαλλία θεωρεί ότι ο IAA θα μπορούσε να περιοριστεί στην ΕΕ27 και τα μέλη της ενιαίας αγοράς της ΕΕ, δηλαδή Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν, που περιλαμβάνονται αυτόματα. Ορισμένες χώρες της ΕΕ, όπως η Γερμανία, υποστηρίζουν ευρύτερη λίστα χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Βρετανίας.
Η πρόταση IAA περιλαμβάνει επίσης κανόνες για άμεσες ξένες επενδύσεις στο μπλοκ, ειδικά για επενδύσεις άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ από χώρες που κατέχουν πάνω από 40% της παγκόσμιας παραγωγής, οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις θα ήταν η Κίνα. Το μπλοκ θέλει να αποφύγει τις κινεζικές εταιρείες που συναρμολογούν προϊόντα στην Ευρώπη χρησιμοποιώντας εισαγόμενα εξαρτήματα με ελάχιστο ευρωπαϊκό προσωπικό.
Σύμφωνα με τον IAA, οι επενδυτές θα πρέπει να πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις, όπως οι Ευρωπαίοι εργαζόμενοι να αποτελούν τουλάχιστον το 50% του προσωπικού, ο περιορισμός της ξένης ιδιοκτησίας στο 49% και η μεταφορά τεχνολογίας μέσω συμφωνιών σχετικά με άδειες χρήσης και πρόσβαση στη γνώση.
Οι λεπτομέρειες
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έσπασε επιτέλους τη σιωπή της σχετικά με την πολυαναμενόμενη πρόταση για το Industrial Accelerator Act. Ο κανονισμός, που φυσικά θα πρέπει να περάσει από την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕ, ορίστηκε με στόχο «την αύξηση της ζήτησης για τεχνολογίες και προϊόντα χαμηλού περιβαλλοντικού αντίκτυπου που παράγονται στην Ευρώπη», μέσω της εισαγωγής στοχευμένων απαιτήσεων για το «Made in EU» στα κίνητρα και στις δημόσιες προμήθειες.
Για τον σκοπό αυτό προβλέπονται συγκεκριμένοι κανόνες για ορισμένους στρατηγικούς τομείς, που σχετίζονται με προϊόντα κρίσιμα για την αυτονομία της ΕΕ: χάλυβας, τσιμέντο, αλουμίνιο και, φυσικά, αυτοκίνητα.
Στον τομέα των τεσσάρων τροχών, η πρόταση επιβεβαιώνει μια σειρά κατευθύνσεων που είχαν εμφανιστεί τις προηγούμενες εβδομάδες, όταν είχε διαρρεύσει ένα πρώτο σχέδιο του εγγράφου που παρουσιάστηκε σήμερα από τον Επίτροπο Βιομηχανίας, Stéphane Séjourné.
Επιβεβαιώθηκε η απαίτηση του 70%
Όπως στο προσωρινό σχέδιο, η πρόταση περιλαμβάνει διατάξεις για διαδικασίες δημοπράτησης, για κίνητρα και για υπερπιστώσεις που προορίζονται για μικρά οχήματα μηδενικών εκπομπών, τις λεγόμενες E‑Car. Οι πρώτες δύο ενότητες αφορούν όχι μόνο ηλεκτρικά αυτοκίνητα, αλλά και plug‑in υβριδικά οχήματα και οχήματα κυψελών καυσίμου, ανεξαρτήτως της μορφής αγοράς: πώληση, ενοικίαση, leasing ή δόσεις.
Σε αυτές τις δύο ενότητες καθορίζεται η αρχή της προέλευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το όχημα, για να έχει πρόσβαση σε ενδεχόμενα επιδόματα και δημόσιους διαγωνισμούς, θα πρέπει πρώτα να συναρμολογείται στην ΕΕ. Επιπλέον, ορισμένα εξαρτήματα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα ποσοστά προέλευσης.
Το ίζει ότι η σχέση μεταξύ της τιμής ex-factory των εξαρτημάτων προέλευσης ΕΕ, εξαιρουμένης της μπαταρίας, και της συνολικής τιμής ex-factory όλων των εξαρτημάτων (επίσης εξαιρουμένης της μπαταρίας) «πρέπει να είναι ίση ή μεγαλύτερη από 70%». Με άλλα λόγια, τουλάχιστον το 70% των εξαρτημάτων πρέπει να παράγεται στην ΕΕ, εκτός από τη μπαταρία, για την οποία προβλέπονται ειδικές διατάξεις.
Τι αλλάζει για τις μπαταρίες
Στις μπαταρίες, οι αφιερωμένες παράγραφοι παραμένουν δύο, αλλά το περιεχόμενο τροποποιήθηκε. Εάν στο σχέδιο αναφερόταν ότι η κύρια μπαταρία κίνησης έπρεπε να περιέχει τουλάχιστον τέσσερα βασικά εξαρτήματα προέλευσης ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των κυψελών της μπαταρίας, στην τελική πρόταση η απαίτηση μειώνεται σε τρία.
Το ίδιο ισχύει για τη δεύτερη παράγραφο: η μπαταρία πρέπει να περιέχει τουλάχιστον πέντε κύρια εξαρτήματα (αντί για έξι στο σχέδιο), περιλαμβάνοντας όχι μόνο τις κυψέλες, αλλά και το ενεργό υλικό του καθόδου και το σύστημα διαχείρισης της μπαταρίας, όλα με προέλευση στην ΕΕ.
Όσον αφορά τα ποσοστά για άλλα εξαρτήματα ηλεκτρικών οχημάτων, επιβεβαιώνεται η διάταξη ότι «τουλάχιστον το 50%» των εξαρτημάτων του ηλεκτρικού powertrain και μιας σειράς τεχνολογικών συσκευών – όπως Lidar, ραντάρ, αισθητήρες, κάμερες, ηλεκτρονικές μονάδες, πλατφόρμες ολοκλήρωσης, μονάδες επεξεργασίας, συστήματα ασύρματης πρόσβασης, κύριες μονάδες infotainment και ηλεκτρονικά του πλαισίου – πρέπει να παράγονται στην ΕΕ.
Το νέο όριο του 85%
Στην πρόταση περιλαμβάνεται μια νομική καινοτομία που παρέχει ευελιξία στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Κατόπιν ειδικού αιτήματος του κατασκευαστή, όλα τα ηλεκτρικά, υβριδικά ή κυψελών καυσίμου οχήματα μπορούν να θεωρηθούν συμμορφούμενα με τις απαιτήσεις προέλευσης για 12 μήνες, εάν ο κατασκευαστής αποδείξει ότι το ποσοστό των οχημάτων που συναρμολογήθηκαν μεταξύ 1 Ιανουαρίου και 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους είναι «ίσο ή μεγαλύτερο από 85%» όλων των εγγεγραμμένων οχημάτων την ίδια περίοδο.
Οι υπερπιστώσεις για τα E-Car
Υπάρχει και η ενότητα για τις υπερπιστώσεις για τα E‑Car. Εδώ ορίζονται δύο απαιτήσεις για να επωφεληθεί το όχημα από το αυξημένο bonus του πακέτου Automotive, που αποδίδει σε κάθε όχημα βάρος 1,3 στον υπολογισμό εκπομπών αντί για 1.
Για να θεωρηθεί «Made in EU», το όχημα πρέπει να συναρμολογείται στην ΕΕ και να πληροί τουλάχιστον ένα από τα κριτήρια. Το πρώτο αφορά και πάλι το όριο 70% εξαρτημάτων, εξαιρουμένης της μπαταρίας, προέλευσης ΕΕ. Εναλλακτικά, η απαίτηση μπορεί να ικανοποιηθεί αν η μπαταρία κίνησης περιέχει τουλάχιστον τρία βασικά εξαρτήματα, συμπεριλαμβανομένων των κυψελών, με προέλευση ΕΕ.
Άνοιγμα σε ξένους εταίρους
Τέλος, προβλέπονται διατάξεις για την αυτοκινητοβιομηχανία. Για να εξασφαλιστεί ότι οι ξένες άμεσες επενδύσεις ενισχύουν τις αλυσίδες εφοδιασμού, προάγουν τη μεταφορά τεχνολογίας και υποστηρίζουν τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας – με ελάχιστο ευρωπαϊκό επίπεδο απασχόλησης 50% – εισάγονται ειδικά μέτρα για επενδύσεις άνω των 100 εκατ. ευρώ σε αναδυόμενους τομείς όπως μπαταρίες, ηλεκτρικά οχήματα, φωτοβολταϊκά και κρίσιμες πρώτες ύλες.
Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν επίσης να απλοποιήσουν και να ψηφιοποιήσουν τις διαδικασίες αδειοδότησης για βιομηχανικά έργα, μέσω ενός ψηφιακού «ενιαίου σημείου» και της αρχής της «σιωπηρής έγκρισης» στα ενδιάμεσα στάδια των διαδικασιών έγκρισης για «έργα αποανθρακοποίησης με υψηλή ενεργειακή ένταση». Προβλέπεται επίσης η δημιουργία «βιομηχανικών ζωνών επιτάχυνσης» για την προώθηση της βιομηχανικής συνεργασίας και της δημιουργίας καθαρών παραγωγικών clusters.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που θεωρεί την πρόταση σύμφωνη με τις συστάσεις της έκθεσης Draghi, αναμένει ότι τα μέτρα θα αυξήσουν το βάρος της βιομηχανίας στο ΑΕΠ της ΕΕ από 14,3% το 2024 σε 20% έως το 2035. Ωστόσο, πολλές διατάξεις ερμηνεύονται ήδη ως μορφή προστατευτισμού.
Για να απαντήσει σε αυτές τις επικρίσεις, οι Βρυξέλλες τονίζουν ότι η πρόταση ενθαρρύνουν «μεγαλύτερη αμοιβαιότητα», διασφαλίζοντας ίση μεταχείριση σε δημόσιες προμήθειες και άλλες μορφές δημόσιας παρέμβασης προς χώρες που παρέχουν στις επιχειρήσεις της ΕΕ πρόσβαση στις αγορές τους μέσω εμπορικών συμφωνιών. Επιπλέον, η πρόταση ορίζει ότι περιεχόμενα που προέρχονται από εταίρους με τους οποίους η ΕΕ έχει συνάψει συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ή τελωνειακής ένωσης θεωρούνται επίσης «προέλευσης ΕΕ».
Πηγή: topspeed.gr
